Blockchain đã và đang phát triển nhưng vẫn còn rất sơ khai và nhiều yếu tố cần được hoàn thiện dần theo thời gian. Một dự án blockchain ra đời thông thường sẽ đứng giữa các lựa chọn:

• Xây dựng blockchain nền tảng (Layer 1).
• Xây dựng các dự án nhằm tăng tính mở rộng (Scalability) – hay thường gọi là Layer 2 trên nền một blockchain Layer 1.
• Xây dựng một ứng dụng (dApps) trên blockchain: sàn phi tập trung (DEX), dự án game (GameFi), mã hoá tài sản thực (RWAs),…

Các lựa chọn của một dự án blockchain: Layer nền tảng, Layer 2 & dApps

Mình sẽ đưa ra các yếu tố cần lưu ý khi xem xét công nghệ lõi của các blockchain Layer 1, bạn có thể áp dụng tương tự cho các Layer 2 và dApps. Các dự án này được xây dựng trên nền một blockchain Layer 1 sẽ thừa hưởng những đặc tính (cả ưu và khuyết) của nền tảng mà chúng lựa chọn, rất khó cho một dự án dù tốt đến đâu có thể “trụ vững” trên nền một Layer 1 không đủ chắc chắn.

Về công nghệ, một blockchain sẽ có 2 công nghệ cốt lõi là cơ chế đồng thuận (consensus mechanism) và cách thức ghi sổ cái (ledger model).

• Cơ chế đồng thuận (consensus mechanism): cơ chế Proof of Stake (PoS) đang chiếm ưu thế so với cơ chế Proof of Work (PoW) nhờ tiết kiệm năng lượng và chi phí đầu tư phần cứng, bên cạnh một số cơ chế khác như Proof of History, Proof of Capacity,…. Tuy nhiên, PoS cũng có nhược điểm khi một node có lượng stake quá lớn dẫn đến tập trung hoá (ví dụ: Lido hiện đang chiếm hơn 30% lượng stake của Ethereum). Về lâu dài, cộng đồng sẽ dần hướng đến một loại cơ chế đồng thuận toàn diện hơn và đây chính là cơ hội cho các nhà đầu tư.

  

  2 cơ chế đồng thuận được sử dụng phổ biến: Proof Of Work (PoW) & Proof Of Stake (PoS)

  • Cách thức ghi sổ cái (ledger model): có 2 cách thức ghi sổ cái là theo dạng số dư (Accounting) và UTXO (giao dịch chưa chi tiêu). Sổ cái UTXO (sử dụng trong Bitcoin, Litecoin,…) có lợi thế hơn trong việc xác thực và mở rộng, Sổ cái Accounting (Ethereum, Solana,…) có lợi thế khi thực hiện các smart contracts. Riêng blockchain Cardano, họ sử dụng mô hình eUTXO nhằm tận dụng cả 2 lợi điểm của hai mô hình.

  Để lựa chọn dự án đầu tư dài hạn, cần xem xét 2 công nghệ trên vì chúng liên quan trực tiếp đến tính phi tập trung (Decentralized) và bảo mật (Security) khi mà khả năng mở rộng (Scalability) có thể đưa lên Layer 2. Cũng như, hai đặc tính trên là điều đáng quý nhất mà công blockchain mang lại.